Page No.📢 B50B0 กระบวนการการดำเนินงานเจาะสำรวจดิน ตั้งแต่สนามถึงรายงานผล

[Cindy700]

เมื่อเห็นรถหรือเครื่องเจาะดินเข้าไปทำงานในพื้นที่ก่อสร้าง หลายคนอาจเข้าใจว่างานเจาะสำรวจดินคือการเจาะหลุมลงไปแล้วนำดินขึ้นมาดูเท่านั้น ในความเป็นจริง ภารกิจ **Soil Boring Test** มีขั้นตอนตั้งแต่การจัดทำแผนก่อนเข้าสนาม การเจาะ งานเก็บตัวอย่าง งานทดสอบ การเก็บบันทึกชุดข้อมูล ไปจนถึงการสร้าง Boring Log และรายงาน Soil Investigation แต่ละลำดับขั้นสำคัญ เพราะชุดข้อมูลที่คลาดเคลื่อนในสนามขนาดเล็กนำส่งผลต่อการวิเคราะห์ในกระบวนการต่อไป

### 1. ค้นคว้าสารสนเทศของงานโครงการ
ก่อนเริ่มงาน ควรทราบสารสนเทศพื้นฐาน เช่น ประเภทอาคาร จำนวนชั้น ขนาดพื้นที่ ตำแหน่งโครงสร้าง และจุดมุ่งหมายของงานสำรวจ
อาคารย่อม อาคารสูง โรงงาน สะพาน ถนน หรืองานโครงการที่มีชั้นใต้ดิน ย่อมอยากได้สารสนเทศต่างกันกัน
หากมีชุดข้อมูลฐานรากในเบื้องต้นหรือชุดข้อมูลสำรวจดินในบริเวณใกล้เคียงก็สามารถใช้ประกอบการจัดทำแผนได้ แต่ไม่ควรถือว่าข้อมูลดิจิทัลของจุดหมายข้างเคียงสามารถแทนชุดข้อมูลของบริเวณก่อสร้างจริงได้ทั้งหมด

### 2. ชี้ระบุตำแหน่งหลุมเจาะ 📈
ตำแหน่งหลุมควรกระจายให้สามารถสะท้อนสภาวะของดินใต้พื้นที่สำคัญของงานโครงการ
สำหรับอาคาร อาจไตร่ตรองตำแหน่งในบริเวณมุมอาคาร จุดรับน้ำหนักหลัก หรือบริเวณที่สงสัยว่าสภาพดินอาจแตกต่างจากส่วนอื่น
ภายในพื้นที่ขนาดใหญ่ การมีหลุมอยู่เพียงมุมเดียวไม่สามารถกล่าวได้แน่นอนว่าชั้นของดินอีกด้านหนึ่งสอดคล้องกัน
การกระจายตำแหน่งอย่างเหมาะสมจึงสำคัญไม่แพ้จำนวนหลุม

### 3. เตรียมการพื้นที่สำหรับเครื่องเจาะ
เครื่องเจาะต้องมีสถานที่สำหรับเข้าถึงและตั้งเครื่องได้อย่างปลอดภัย
ก่อนเริ่มดำเนินการเจาะควรทบทวนข้อจำกัดในพื้นที่ ตัวอย่างเช่น สายไฟ อาคารข้างเคียง แนวท่อ ระบบสาธารณูปโภค จุดหมายต่างระดับ และสภาพพื้นดิน
บางจุดหมายที่เครื่องจักรขนาดใหญ่เข้าถึงยากอาจต้องคัดเลือกเครื่องมือหรือวิธีการทำงานให้เหมาะสำหรับสภาพหน้างาน

### 4. เริ่มต้นเจาะดำเนินการสำรวจชั้นดิน
เมื่อเริ่มต้นเจาะ ช่างสนามจะตรวจติดตามการเปลี่ยนแปลงของชั้นของดินตลอดความลึก
ดินที่พบอาจประกอบไปด้วยดินถม ดินเหนียว ดินทราย ดินตะกอน กรวด หรือวัสดุชนิดอื่น โดยจะบันทึกระดับความลึกที่มีการเปลี่ยนของชั้นดิน 🏗�
ตัวอย่างที่เก็บขึ้นมาจะถูกติดหมายเลขและกำหนดระดับความลึกให้แจ่มชัดเพื่อลดโอกาสเกิดการสับสนภายหลัง

### 5. ทำ Standard Penetration Test
ระหว่างการเจาะ อาจมีการทำ **Standard Penetration Test หรือ SPT** ตามช่วงความลึกที่ชี้ระบุ
ผลการทดสอบ SPT มีส่วนช่วยให้ได้ข้อมูลดิจิทัลเชิงปริมาณเกี่ยวกับการต้านทานการเจาะของดิน ณ ระดับนั้น
ค่า SPT-N ที่ได้มักถูกบันทึกใน Boring Log และนำไปใช้ประกอบการไตร่ตรองความแน่นของดินทรายหรือพฤติกรรมของชั้นของดินร่วมกับรายละเอียดอื่น
สิ่งสำคัญคือไม่ควรพิจารณาค่า SPT แยกออกจากชนิดดินและสภาพแวดล้อมของหลุมเจาะ

### 6. เก็บตัวอย่างดิน
ตัวอย่างดินมีหลากหลายตามเป้าหมาย
ตัวอย่างที่ได้จากอุปกรณ์ใช้งาน SPT สามารถนำไปใช้งานทบทวนชนิดและลักษณะของดินได้ ส่วนดินเหนียวบางระดับอาจเก็บตัวอย่างที่รักษาสภาพของดินได้มากกว่า เพื่อใช้ลองใช้ความสามารถด้านกำลังและหน่วยน้ำหนัก
ตัวอย่างแต่ละชิ้นควรมีสารสนเทศดูแล อาทิ
หมายเลขหลุม 
เลขตัวอย่าง 
ระดับ From–To 
วันที่เก็บ  💤
ประเภทตัวอย่าง
แพลตฟอร์มการเก็บบันทึกที่ดีมีส่วนช่วยให้ผลในห้องทำการสามารถย้อนกลับเดินทางระดับความลึกใน Boring Log ได้อย่างแม่นตรง

### 7. เช็กระดับน้ำในดิน
ระหว่างและหลังการเจาะจะมีการสังเกตน้ำในหลุม สำหรับใช้เป็นข้อมูลประกอบการประเมิน Ground water level
ระดับน้ำในดินสำคัญต่อทั้งการวิเคราะห์ดินและแนวทางก่อสร้าง
ถึงกระนั้น ค่าจากการวัดควรกำหนดระยะเวลาและสภาวะการตรวจวัด เนื่องจากระดับน้ำสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามฤดูกาล ปริมาณฝน และลักษณะของชั้นดิน

### 8. ส่งตัวอย่างเข้าสู่ห้องลงมือทำการ
หลังเสร็จงานที่ทำสนาม ตัวอย่างที่เหมาะจะถูกนำส่งไปทำการทดสอบในห้องดำเนินการการ
รายการลองใช้แปรตามเป้าหมายและชนิดของดิน อาทิ
Water Content นำมาใช้ทบทวนปริมาณน้ำในดิน
Unit Weight ใช้งานหาหน่วยน้ำหนักตัวอย่าง
Atterberg Limits ช่วยเหลือวิเคราะห์ความสามารถของดินละเอียดและนำมาใช้ในการจำแนกดิน
Sieve Analysis ใช้ประเมินการกระจายขนาดเม็ดดิน
การทดสอบกำลังของดินใช้งานประกอบการประเมินพฤติกรรมด้านแรงเฉือน
ไม่สำคัญต้องทดสอบทุกตัวอย่างด้วยรายการเดียวกันครบทั้งหมด แต่ควรเลือกให้เหมาะสำหรับข้อมูลที่มีความจำเป็นในงานวิเคราะห์ 🔎

### 9. จำแนกชั้นของดิน
ข้อมูลจากสนามและห้องทำการจะถูกนำมาพิจารณาร่วมกันเพื่อจำแนกชนิดของดิน
เช่น ดินที่มองด้วยตาเหมือนดินเหนียวอาจมีคุณสมบัติแตกต่างกันเมื่อพิจารณา Grain Size และ Plasticity
การจำแนกอย่างเป็นระบบทำให้สามารถวิศวกรจากหลายฝ่ายสามารถเข้าใจลักษณะของดินด้วยภาษาทางวิศวกรรมที่ตรงกันมากขึ้น

### 10. สร้างขึ้น Boring Log
Boring Log เป็นเอกสารหลักของแต่ละหลุมเจาะ
โดยทั่วไปจะมีองค์ประกอบคือข้อมูลโปรเจกต์ หมายเลขหลุม ระดับพื้นดิน ความลึกหลุม ชั้นของดิน เลขตัวอย่าง ค่า SPT ผลลองใช้บางรายการ และระดับน้ำในดิน
เมื่อเปิดดู Boring Log จากบนลงล่าง ผู้ใช้งานระบบสามารถเห็นการเปลี่ยนของชั้นของดินตลอดความลึกได้อย่างมีแบบแผน
หากมีหลายหลุม การเทียบ Boring Log ระหว่างหลุมยังทำให้สามารถเห็นแนวโน้มของชั้นดินภายในพื้นที่ได้อีกด้วย

### 11. ประเมินและเตรียมรายงาน
ลำดับขั้นสุดท้ายคือการนำรายละเอียดครบทั้งหมดมาสรุปเป็นรายงาน Soil Investigation 📐
รายงานที่ดีควรก่อให้เกิดผู้อ่านสามารถตรวจสอบได้ว่า ข้อมูลมาจากหลุมใด ระดับใด และผ่านการทดสอบอะไรบ้าง
อีกทั้ง อาจละเอียดที่เกี่ยวข้องกับแนวทางสำรวจ สภาพสถานที่ ผลจากการทดสอบ ตารางสรุป และข้อสังเกตทางวิศวกรรมตามขอบเขตของงานที่ทำ

### ทำไมคุณภาพภารกิจสนามจึงมีความสำคัญ
ต่อให้มีซอฟต์แวร์พิจารณาที่ท้าทายเพียงใด ถ้าชุดข้อมูลต้นทางผิด ผลจากการวิเคราะห์ก็ย่อมมีข้อจำกัด
ตัวอย่างดินที่ติดหมายเลขไม่ถูกต้อง ระดับความลึกคลาดเคลื่อน หรือการเก็บบันทึกค่า SPT ไม่ถูกต้อง ขนาดเล็กนำส่งผลต่อ Boring Log และรายงานในในที่สุด
งานที่ทำ Soil Investigation จึงเป็นงานที่ต้องให้ความมีความสำคัญตั้งแต่กระบวนการภาคสนาม ไม่ใช่เฉพาะขั้นตอนเตรียมรายงาน

### สรุป
ลำดับขั้นดำเนินการเจาะสำรวจดินมีองค์ประกอบคือการวางแผน ชี้ระบุตำแหน่ง เจาะดิน ปฏิบัติ SPT เก็บตัวอย่าง ทบทวนน้ำใต้ดิน ทดสอบในห้องดำเนินการการ จำแนกดิน และสร้าง Boring Log รายละเอียดทุกส่วนเชื่อมโยงกันเป็นลำดับ เมื่อดำเนินงานที่ทำอย่างตรงตามข้อเท็จจริง Soil Boring Test จะก่อให้เกิดสภาพใต้ดินที่ไม่สามารถมองเห็นจากผิวดินกลายเป็นข้อมูลที่วิศวกรสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการออกแบบและวางแผนการก่อสร้างได้อย่างมีระบบ
Read more: https://groups.google.com/g/soilboringtest

[Cindy700]

ทดสอบเสาเข็ม seismic test

[Cindy700]

ทดสอบความหนาแน่นของทราย

[Cindy700]

การทดสอบความหนาแน่นในสนาม จะกระทำช่วงละกี่เมตร

[Cindy700]

การทดสอบเสาเข็ม seismic test